admin

Μαΐ 112020
 

 

Ποσοτική Έρευνα με χρήση ερωτηματολογίων που διανεμήθηκαν σε ηλεκτρονική μορφή σε φοιτητές και φοιτήτριες των τεσσάρων Τμημάτων της Σχολής Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κρήτης (Τμήματα Οικονομικών Επιστημών, Κοινωνιολογίας, Ψυχολογίας και Πολιτικής Επιστήμης). Η έρευνα  αφορούσε την αξιολόγηση της εμπειρίας της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης στην περίοδο της πανδημίας λόγω της ασθένειας Covid 19

Επιστημονικά Υπεύθυνοι: Γιάννης Ζαϊμάκης και Μαρίνα Παπαδάκη

Περίοδος διεξαγωγής της έρευνας Μάιος 2020

 

Μαΐ 112020
 

Σύντομη περιγραφή

he overall goal of the proposed research is the socio-historical study of post-war prostitution in Greece, taking as a case-study the famous red-light district of Piraeus “Trouba”, which flourished in the 1950-60s and became the epicentre of a growing urban sexual and entertainment market.
The period of interest extends between 1955 and 1967, significant dates for the regulation of prostitution in general and for its development in Trouba specifically.
The research focuses on the public imprint of prostitution, addressed through two main objectives. First, it traces inscriptions of prostitution in the state apparatus through a historical study of the court archives of the district of Piraeus. Secondly, it looks at cultural and symbolic significations of prostitution through an analysis of representations of Trouba in court proceedings and popular discourse, including local and national Press and commercial films of the period. The research is interdisciplinary, taking a socio-historical approach. The theoretical framework is informed by feminist debates on gender and intersectionality, the History of sexuality, and the sociology of popular culture. Research methodology combines analysis of court proceedings of criminal cases involving the world of prostitution, of local and national Press and of selected films.
The research explores key aspects of the social construction of prostitution, such as the role of the state in defining and controlling, but perhaps also enabling, prostitution and the symbolic significance of prostitution in delimiting hegemonic and marginalised gender and class identities. It aims to contribute to our understanding of the rise of a post-war, modern market of sexual services and night entertainment and its link to urban subcultures, highlighting ideological and social conflicts implicated in process of modernisation. It also aims to contribute towards decentering dominant socio-historical paradigms, by comparing Trouba with relevant international cases.

Επιστημονικά Υπεύθυνος

Ζαϊμάκης Γιάννης

Ερευνητική ομάδα

•Γιάννης Ζαϊμάκης, Καθηγητής, Τμήμα Κοινωνιολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης

•Αλέξανδρα Ζαββού, Διδάσκουσα στο Τμήμα Κοινωνιολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης
•Δήμητρα Βασιλειάδου Ανδρέας , μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης
•Γιώργος Κατσαβριάς, μεταπτυχιακός φοιτητής, Τμήμα Κοινωνιολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης

Τμήμα

Κοινωνιολογίας

Φορέας Χρηματοδότησης

 ΕΛΚΕ Πανεπιστημίου Κρήτης

Κώδικος έργου:  ΚΑ 10653.

Φεβ 052020
 

NARRATING WORKING LIVES: RUPTURES, TURNING POINTS, TRAJECTORIES
Vth INTERNATIONAL ORAL HISTORY CONFERENCE,
GREEK ORAL HISTORY ASSOCIATION
RETHYMNON, 29-31 MAY 2020

Work is a crucial feature of most people’s lives. Labour history based on the living memory of working people has marked the oral history movement since the 1970s, recovering in particular the voices of industrial workers. Since the end of the 1980s, however, the transition to the post-industrial era has thoroughly disrupted – over the lifespan of one generation – both the experience of work and the horizon of expectations of working people. Closures or relocations of firms, the deregulation of labour relations, de-skilling, mass layoffs and the generalization of precarity has had a profound impact on the working lives of men and women, although not always in similar ways. On the other hand, these developments have also transformed the way in which the notion of “work” is conceptualized. Professional identities and the connections between work experiences and other aspects of people’s lives are influenced in multiple ways by these processes.

In post-war Greece work relations were transformed through urbanization, mass employment of women and – since the 1990s – by the replacement of local workers by immigrants, especially in agriculture, fishery and the building sector. The recent economic crisis deepened the consequences of de-industrialization, globalization and the financialization of the economy, changing people’s lives at staggering speed. Those parts of the planet belonging to the so-called “Global South”, including Greece, provide a promising field to study these changes.

The conference intends to encourage the use of oral history and biographical research in order to explore the ruptures, the “biographical turns” and the transformations of identities and subjectivities voiced in the life stories of people in and out of work. In this sense, oral history, as a field of interdisciplinary and critical reflections, may bring an important contribution to the renewal of labour history. The conference welcomes proposals which use recorded life stories to document and understand the transformations of working lives over the last fifty years. Suggested topics may include:

  • Changes in the organization of work: forms of labour, social relations and work culture
  • Work-related precariousness and subjectivity
  • Work, family and community
  • Child labour
  • Gendered, class and ethnic dimensions of work
  • The working body and attitudes to risk
  • Trade unions and workers’ movements
  • The experience of job loss and unemployment
  • Changes in the working conditions and the professional careers of teachers
  • Work and migration
  • Work volunteering and apprenticeships
  • The use of oral testimony in public representations of work

The conference languages are Greek and English. Proposals should include your name and affiliation, the title of your paper and an abstract of 200-250 words. Please clarify in which way your proposal is based on oral sources. The proposal should be sent to kfagogenis@gmail.com and rvboes@gmail.com by February 10, 2020. You will be informed on the decisions reached by the Scientific Committee by 31 March 2020.

The conference is organized by the Greek Oral History Association and hosted by the Sociology Department of the University of Crete.

Organizing Committee
Antonis Antoniou, University of Thessaly
Vassilis Dalkavoukis, Democritus University of Thrace
Eleni Kallimopoulou, University of Macedonia, Thessaloniki
Maria Karastergiou, University of Macedonia, Thessaloniki
Maria Kavala, Aristotle University of Thessaloniki
Giorgios Tsiolis, University of Crete
Riki Van Boeschoten, University of Thessaly
Kostas Fagogenis, University of Crete

Scientific Committee
Eleni Fournaraki, University of Crete
Pothiti Hantzaroula, University of the Aegean
Christina Karakioulafi, University of Crete
Dimitra Kofti, Panteion University, Athens
Dimitra Lambropoulou, Capodistrian University of Athens
Irini Siouti, Institute of Social Research, Frankfurt
Manos Spyridakis, University of the Peloponnese
Aris Tsantiropoulos, University of Crete
Riki Van Boeschoten, University of Thessaly
Yiannis Zaimakis, University of Crete

Φεβ 052020
 

5ο ΔΙΕΘΝΕΣ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΠΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ, ΡΕΘΥΜΝ0 29-31 ΜΑΙΟΥ 2020
ΒΙΟ-ΑΦΗΓΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: ΡΗΞΕΙΣ, ΚΑΜΠΕΣ, ΤΡΟΧΙΕΣ

H εργασία παίζει κεντρικό ρόλο στη ζωή των περισσότερων ανθρώπων. Η ιστορία της εργασίας με βάση τις προφορικές μαρτυρίες εργαζομένων σημάδεψε το διεθνές κίνημα της προφορικής ιστορίας από τη δεκαετία του 1970, με έμφαση ιδίως στην ανάδειξη των φωνών εργαζομένων της βιομηχανικής εποχής. Από το τέλος της δεκαετίας του 1980 όμως η μετάβαση στη μεταβιομηχανική εποχή ανέτρεψε συθέμελα μέσα σε μια γενιά την εμπειρία της εργασίας και τον ορίζοντα προσδοκιών του μελλοντικού εργασιακού βίου. Το κλείσιμο ή η μετεγκατάσταση επιχειρήσεων, η απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων, η αποειδίκευση, οι μαζικές απολύσεις και η γενικευμένη επισφάλεια επηρέασαν βασικές πτυχές της ζωής των εργαζόμενων αντρών και γυναικών, αν και όχι πάντα με τον ίδιο τρόπο. Εξάλλου, οι εξελίξεις αυτές επαναπροσδιόρισαν τον τρόπο που νοηματοδοτείται η εργασία. Οι παραπάνω παράγοντες επέδρασαν με ποικίλους τρόπους στις εργασιακές και επαγγελματικές ταυτότητες αλλά και στη συσχέτιση της εργασίας με άλλες όψεις της ζωής των ανθρώπων.

Στην Ελλάδα η μεταπολεμική εποχή σημαδεύτηκε αρχικά από την εσωτερική μετανάστευση προς τα αστικά κέντρα, τη μαζική είσοδο των γυναικών στην αγορά εργασίας και – από τη δεκαετία του 1990 και μετά – από την αντικατάσταση ντόπιου εργατικού δυναμικού από μετανάστες, κυρίως στην οικοδομή, στον αγροτικό χώρο και στην αλιεία. Στα χρόνια της κρίσης επιταχύνθηκαν οι επιπτώσεις της αποβιομηχάνισης, της χρηματιστικοποίησης της οικονομίας και της παγκοσμιοποίησης, αλλάζοντας τη ζωή των ανθρώπων με ιλιγγιώδη ταχύτητα. Τα μέρη του πλανήτη που αποτελούν τον λεγόμενο «παγκόσμιο Νότο» [global South], αποτελούν, μαζί με την Ελλάδα, ένα προνομιούχο πεδίο για τη μελέτη αυτών των αλλαγών.

Σκοπός του συνεδρίου είναι η αξιοποίηση των εργαλείων της προφορικής ιστορίας και της βιογραφικής προσέγγισης για τη μελέτη των ρήξεων, των «βιογραφικών καμπών» και των επαναδιαπραγματεύσεων ταυτοτήτων και υποκειμενικοτήτων που αναδεικνύονται από τις αφηγήσεις ζωής εργαζομένων και ανέργων. Με αυτή την έννοια, η προφορική ιστορία, ως πεδίο διεπιστημονικού και κριτικού στοχασμού, μπορεί σήμερα να αποδειχτεί ένα εργαλείο ανανέωσης της ιστορίας της εργασίας. Σ’ αυτή τη βάση, σας καλούμε να υποβάλετε προτάσεις που χρησιμοποιούν προφορικές αφηγήσεις ζωής για την τεκμηρίωση και ερμηνεία των αλλαγών στο βιόκοσμο της εργασίας τα τελευταία 50 χρόνια. Ενδεικτικές θεματικές:

  • Οι αλλαγές στην οργάνωση της εργασίας: μορφές εργασίας, κοινωνικές σχέσεις και εργασιακή κουλτούρα
  • Εργασιακή επισφάλεια και υποκειμενικότητα
  • Εργασία, οικογένεια και κοινότητα
  • Παιδική εργασία
  • Έμφυλες, ταξικές και εθνοτικές διαστάσεις της εργασίας
  • Το εργαζόμενο σώμα και η προσέγγιση του ρίσκου
  • Ο ρόλος των σωματείων και των εργατικών κινητοποιήσεων
  • Η εμπειρία της απώλειας εργασίας και της ανεργίας
  • Οι αλλαγές στις συνθήκες εργασίας και στις επαγγελματικές τροχιές των εκπαιδευτικών
  • Εργασία και μετανάστευση
  • Εθελοντική εργασία και μαθητεία
  • Η προφορική μαρτυρία στις δημόσιες αναπαραστάσεις της εργασίας

Οι γλώσσες του συνεδρίου είναι τα ελληνικά και τα αγγλικά. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να αποστείλουν τίτλο και περίληψη 200-250 λέξεων στην Οργανωτική Επιτροπή του Συνεδρίου μέχρι και τις 10 Φεβρουαρίου 2020 στις ηλεκτρονικές διευθύνσεις kfagogenis@gmail.com και rvboes@gmail.com, διευκρινίζοντας με ποιο τρόπο η προτεινόμενη ανακοίνωση βασίζεται σε προφορικές μαρτυρίες. Η ενημέρωση για την αποδοχή ή μη των προτάσεων από την Επιστημονική Επιτροπή θα έχει ολοκληρωθεί μέχρι τις 31 Μαρτίου 2020.

Το συνέδριο διοργανώνεται από την Ένωση Προφορικής Ιστορίας, σε συνεργασία με το Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Οργανωτική Επιτροπή
Αντώνης Αντωνίου (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Ρίκη Βαν Μπούσχοτεν (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Βασίλης Δαλκαβούκης (Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Μαρία Καβάλα (Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης)
Ελένη Καλλιμοπούλου (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας)
Μαρία Καραστεργίου (Πανεπιστήμιο Μακεδονίας)
Γιώργος Τσιώλης (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Κώστας Φαγογένης (Πανεπιστήμιο Κρήτης)

Επιστημονική Επιτροπή
Ρίκη Βαν Μπούσχοτεν (Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας)
Γιάννης Ζαϊμάκης (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Χριστίνα Καρακιουλάφη (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Δήμητρα Κόφτη (Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Δήμητρα Λαμπροπούλου (Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών)
Ειρήνη Σιούτη (Ινστιτούτο Κοινωνικής Έρευνας της Φραγκφούρτης)
Μάνος Σπυριδάκης (Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου)
Άρης Τσαντηρόπουλος (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Ελένη Φουρναράκη (Πανεπιστήμιο Κρήτης)
Ποθητή Χαντζαρούλα (Πανεπιστήμιο Αιγαίου)

Φεβ 052020
 

Workshop
Research Ethics in Biogrphy Research
University of Crete, Rethymnon, Campus Gallou
Friday 29th – Saturday 30th May 2020

Greek Association of Oral History
Section Biography Research of the German Sociological Association (DGS)
RC 38 Biography and Society, International Sociological Association (ISA)
Department of Sociology, University of Crete

In this workshop we will discuss and reflect on ethical questions in biography research. The adoption of the General Data Protection Regulation (GDPR) by the European Union in May 2018 has made us all more aware of the various ethical challenges involved in biographical research. Researchers have to reflect and adequately deal with a number of ethical questions and challenges in the field research process. The different challenges concern the research relationship or research alliance with regard to questions of trust, power hierarchies, and mutual as well as differing interests concerning research questions, aims, and procedures. Furthermore, questions arise regarding “informed consent” as an ongoing process and a dialogue, the moral and legal rights of research participants, the notion of authenticity and truth of the narrated life stories, issues of confidentiality, and protection of sensitive personal data. Finally, there are questions that concern the archiving of biographical data and the social and political consequences for secondary analysis or public accessibility.

In the first part of the workshop we will discuss and reflect on current theoretical issues relating to ethics in qualitative research, with a focus on ethical questions in biography research. In the second part of the workshop we will discuss ethical dilemmas and challenges that arise in the field of biographical research, when conducting biographical-narrative interviews and carrying out reconstructive biographical case analysis. In this part of the workshop participants will have an opportunity to present and discuss ethical challenges that they have encountered in the research process or in the public presentation of their work.

We would like to invite PhD students and other scholars who are working with biographical methods to participate in our workshop and discuss the ethical challenges they have encountered in their research practice.

For organizational reasons the number of participants of the workshop is limited. Please register for the workshop by 30th March 2020 (see contact details for organizers below). There is no fee for registration.

Organizers:

Prof. Dr. Giorgos Tsiolis, University of Crete, E-Mail: tsiolisg@uoc.gr
Dr. Irini Siouti, Institute for Social Research Frankfurt, E-Mail: siouti@soz.uni-frankfurt.de
Emeritus Prof. Dr. Riki Van Boeschoten, University of Thessaly, E-Mail: rvboes@gmail.com

Program

Friday, 29th May 2020

19:00 Welcome and Introduction
Giorgos Tsiolis (University of Crete) & Irini Siouti (Institute for Social Research Frankfurt)

19:15-21:00 Lecture and Discussion
Hella von Unger (Ludwig-Maximilians University of Munich): “Ethical reflexivity in qualitative biographical research: Food for thought on informed consent, questions of representation and data archiving.”

Chair: Riki Van Boeschoten (University of Thessaly)

Saturday, 30th May 2020

09:00-12:30 Research Workshop
Ethical Challenges in Biography Research: Examples from ongoing research projects of the participants.

Chair: Giorgos Tsiolis (University of Crete) & Irini Siouti (Institute for Social Research Frankfurt)

12:30-13:00 Closing remarks

Location: Department of Sociology, University of Crete, Rethymnon, Campus Gallou

The workshop is organized in cooperation with the section Biography Research of the German Sociological Association, the RC 38 Biography and Society of the International Sociological Association and the Greek Society of Oral History.

Οκτ 152019
 

Το Τμήμα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης σας προσκαλεί την Κυριακή 4 Νοεμβρίου 2018, ώρα 19:30, αίθουσα εκδηλώσεων ΞΕΝΙΑ, στην παρουσίαση του βιβλίου του Ιωσήφ Μποτετζάγια, Η ανθρώπινη ιστορία των σκύλων, Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, Αθήνα, 2017.

Συμβάλλοντας στο σχετικά νέο γνωστικό αντικείμενο της περιβαλλοντικής ιστορίας και στον ευρύτερο κύκλο του οικολογικού προβληματισμού, το βιβλίο αυτό παρουσιάζει τη σχέση του ανθρώπου με το σκύλο σε ιστορικό πλαίσιο. Είναι οργανωμένο σε επτά θεματικά κεφάλαια, καθένα από τα οποία εξετάζει, από μία ορισμένη άποψη, πώς χρησιμοποιήθηκαν, ή τι ρόλο έπαιξαν, τα σκυλιά κατά τη διάρκεια της ιστορίας: Εξημέρωση – Κυνήγι – Πόλεμος – Θάνατος – Υγεία – Θρησκεία – Νόμος – Κατοικίδια.

Η Άννα Λυδάκη, Καθηγήτρια Κοινωνιολογίας, προλογίζοντας το βιβλίο γράφει: “Το βαθύ, υγρό βλέμμα του σκύλου φανερώνει αγάπη και αφοσίωση, αλλά κρύβει πάντα και μιαν αδιόρατη μελαγχολία, ακόμη κι όταν αυτός παίζει. Υποθέτω ότι αυτό το βλέμμα, με το βάρος του παρελθόντος μέσα του, ώθησε τον Ιωσήφ Μποτετζάγια στη συγγραφή αυτής της εξαιρετικής και πρωτότυπης μελέτης. Ο συγγραφέας πιάνει το νήμα από την αρχή και αντλεί δεδομένα από τη μυθολογία, την ιστορία, την αρχαιολογία, την τέχνη, την αρχαιοελληνική γραμματεία και τα γραπτά μνημεία γενικότερα, μελετά ιερά βιβλία και παραβολές, ιστορίες των αγίων και άλλες αφηγήσεις, προκειμένου να παρουσιάσει την ιστορία του σκύλου και την εκάστοτε σχέση του με τον άνθρωπο στο κυνήγι και στους πολέμους, την αντιμετώπισή του από τις θρησκείες, και τις σχέσεις στοργής και απέχθειας που κατά καιρούς αναπτύσσονταν ανάμεσά τους. Η ιστορία του τετράποδου που αποφάσισε να γίνει ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου, έστω και χωρίς να έχει πάντα ανταπόκριση, φανερώνει ένα παρελθόν εσαεί παρόν και μας ωθεί να αναθεωρήσουμε στάσεις και απόψεις για τα μη ανθρώπινα ζώα.”

Το βιβλίο θα παρουσιάσουν οι πανεπιστημιακοί Παρασκευάς Ματάλας, Σταύρος Τομπάζος και ο συγγραφέας Ιωσήφ Μποτετζάγιας.

Ιούν 212019
 

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ

ΣΧΟΛΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ

Τμήμα Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης

Εργαστήριο Κοινωνικής Ανάλυσηςκαι Εφαρμοσμένης Κοινωνικής Έρευνας

25ο Πανελλήνιο Μεταπτυχιακό Εντατικό Σεμινάριο-Συνέδριο

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
ΣΤΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ

Πανεπιστημιούπολη Γάλλου/ Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ρέθυμνο
8 – 10 Νοεμβρίου 2019

Φωτογραφίες Συνεδρίου

Πρόγραμμα Συνεδρίου

Το Πανελλήνιο Μεταπτυχιακό Εντατικό Σεμινάριο-Συνέδριο για υποψήφιους διδάκτορες και νέους ερευνητές αποτελεί συνέχεια του κύκλου των Διεθνών Μεταπτυχιακών Θερινών Σχολείων των Ανωγείων (Anogia Summer Schools) και της ακαδημαϊκής παράδοσης που έχει εδραιωθεί ήδη από το 1994 με σκοπό την προώθηση του διεπιστημονικού διαλόγου στις κοινωνικές επιστήμες. Το φετινό Μεταπτυχιακό Εντατικό Σεμινάριο-Συνέδριο οργανώνεται από το Εργαστήριο Κοινωνικής Ανάλυσης και Εφαρμοσμένης Κοινωνικής Έρευνας, του Τμήματος Κοινωνιολογίας και επικεντρώνεται σε μια ποικιλία ζητημάτων που απασχολούν τις κοινωνικές επιστήμες: τη σύγχρονη κοινωνική θεωρία και μεταθεωρία στις κοινωνικές επιστήμες∙ τους ποσοτικούς, ποιοτικούς και μεικτούς σχεδιασμούς στην κοινωνική και εκπαιδευτική έρευνα∙ τις πολιτικές των κοινών και την κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία∙ τα κοινωνικά κινήματα και την ηθική-κριτική της οικονομίας της αγοράς∙ τις διεπιστημονικές-κριτικές προσεγγίσεις του τουρισμού, της αναψυχής και της ταξιδιωτικής εμπειρίας∙ την κοινωνική έρευνα για το φύλο στις ανθρωπιστικές σπουδές και τις κοινωνικές αναπαραστάσεις τον εθνικισμό και τις ταυτότητες

Τα βασικά οργανωτικά και θεματικά χαρακτηριστικά του Συνεδρίου-Σεμιναρίου είναι τα ακόλουθα:

  • Αφορά κυρίως τη μεθοδολογία της έρευνας στις κοινωνικές επιστήμες, επιχειρώντας να συμβάλει στη συγκρότηση μιας κοινότητας διαλόγου μεταξύ επιστημόνων διαφορετικών ερευνητικών παραδειγμάτων. Το Σεμινάριο-Συνέδριο δίνει βήμα σε νέους επιστήμονες, αφουγκράζεται σύγχρονες επιστημονικές τάσεις και ρεύματα και αναπτύσσει ένα γόνιμο διεπιστημονικό διάλογο.
  • Ο θεσμός έχει μια δημοκρατική δομή λειτουργία που οργανώνεται γύρω από επιστημονικές κοινότητες ερευνητών, διδασκόντων και φοιτητών που διαμορφώνονται από κάτω ενισχύοντας τη συμμετοχική δράση και τον κριτικό διάλογο γύρω από κρίσιμα επιστημονικά ζητήματα και ερωτήματα που απασχολούν τις κοινωνικές επιστήμες.
  • Οι δραστηριότητες του συνεδρίου λαμβάνουν χώρα στις εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου Κρήτης και ενισχύουν τη θεωρητική και επιστημονική ανατροφοδότηση στις ερευνητικές και εκπαιδευτικές εμπειρίες των προηγούμενων Σεμιναρίων-Συνεδρίων καθώς επίσης την καινοτομία και τον κριτικό στοχασμό στην έρευνα και τη θεωρία των κοινωνικών επιστημών.
  • Επιλεγμένα κείμενα των εργασιών του σεμιναρίου-συνεδρίου εκδίδονται σε ηλεκτρονικά πρακτικά συνεδρίου ή σε επιλεγμένους συλλογικούς τόμους με την επιμέλεια των συντονιστών των ομάδων εργασίας.

Συντονιστής του Εντατικού Σεμιναρίου-Συνεδρίου είναι ο Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης Γιάννης Ζαϊμάκης, Διευθυντής του Εργαστηρίου Κοινωνικής Ανάλυσης και Εφαρμοσμένης Κοινωνικής Έρευνας.

Την Οργανωτική Επιτροπή του Εντατικού Σεμιναρίου-Συνεδρίου αποτελούν οι εξής: Γιάννης Ζαϊμάκης, Καθηγητής Παν/μίου Κρήτης∙ Νίκος Σερντεδάκις, Επίκουρος Καθηγητής Παν/μίου Κρήτης∙ Μανόλης Τζανάκης, Επίκουρος Καθηγητής Παν/μίου Κρήτης∙ Γιώργος Τσιώλης, Αναπληρωτής Καθηγητής Παν/μίου Κρήτης∙ Ελένη Φουρναράκη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παν/μίου Κρήτης∙ Αλέξανδρος Τσιριντάνης, μέλος ΕΤΕΠ, Παν/μίου Κρήτης και ομάδες προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών του ΜΠΣ «Κοινωνιολογία» του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Την Επιστημονική Επιτροπή απαρτίζουν οι: Σοφία Αδάμ, Συνεργαζόμενο Εκπαιδευτικό Προσωπικό, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο∙ Θεοδοσία Ανθοπούλου, Καθηγήτρια, Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής, Πάντειο Παν/μιο, Διευθύντρια ΜΠΣ Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία, ΕΑΠ∙ Βασίλης Αράπογλου, Επίκουρος Καθηγητής Παν/μίου Κρήτης∙ Κώστας Γκούνης, Aναπληρωτής Καθηγητής Παν/μίου Κρήτης∙ Γιώργος Γριτζάς, Επίκουρος Καθηγητής, Τμήμα Μηχανικών Χωροταξίας και Ανάπτυξης, Αριστοτέλειο Παν/μιο Θεσσαλονίκης Αλεξάνδρα Ζαββού, Διδάσκουσα, Τμήμα Κοινωνιολογίας, Παν/μίου Κρήτης∙ Γιάννης Ζαϊμάκης, Καθηγητής Παν/μίου Κρήτης∙ Κάρολος-Ιωσήφ Καβουλάκος, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης, Αριστοτέλειο Παν/μιο Θεσσαλονίκης Γιάννης Κάλλας Καθηγητής, Τμήμα Κοινωνιολογίας, Παν. Αιγαίου∙ Στεφανία Καλογεράκη, Eπίκουρη Καθηγήτρια, Παν/Κρήτης∙ Χριστίνα Καρακιουλάφη, Επίκουρη Καθηγήτρια Παν/μίου Κρήτης∙ Κατερίνα Κόπακα, Καθηγήτρια, Τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας, Παν/μίου Κρήτης∙ Κατερίνα Δαλακούρα, Τμήμα Φιλοσοφικών και Κοινωνικών Σπουδών, Παν/μίου Κρήτης∙ Κατερίνα Μάρκου, Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας, Δημοκριτείου Παν/μιου Θράκης∙ Άγγελος Μουζακίτης Επίκουρος Καθηγητής, Παν/μίου Κρήτης∙ Δέσποινα Νάζου, Ερευνήτρια Παν/μιο Κρήτης∙ Γιώργος Νικολακάκης, Αναπληρωτής Καθηγητής Παν/μιο Κρήτης∙ Μιχάλης Νικολακάκης Δρ. Κοινωνιολογίας, Παν/μίου Κρήτης Βάσω Πετούση, Αναπλ. Καθηγήτρια Παν/μίου Κρήτης∙ Νίκος Ποταμιάνος, Ερευνητής Ινστιτούτο Μεσογειακών Μελετών∙ Βασίλης Ρωμανός, Επίκουρος Καθηγητής, Παν/μίου Κρήτης∙ Νίκος Σερντεδάκις, Aναπληρωτής Καθηγητής Παν/μίου Κρήτης∙ Αθηνά Σκουλαρίκη, Επίκουρη Καθηγήτρια Παν/μίου Κρήτης∙ Μανόλης Τζανάκης, Επίκουρος Καθηγητής Παν/μίου Κρήτης∙ Γιώργος Τσιώλης, Αναπληρωτής Καθηγητής Παν/μίου Κρήτης∙ Ελένη Φουρναράκη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Παν/μίου Κρήτης∙ Βασιλεία Χατζηνικήτα, Καθηγήτρια, Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.

Θεματικές Ομάδες Εργασίας και συνεδρίες σε ολομέλειες

Η οργάνωση του Σεμιναρίου-Συνεδρίου γίνεται με βάση Θεματικές Ομάδες Εργασίας, στις οποίες οι υποψήφιοι διδάκτορες, οι μεταπτυχιακοί φοιτητές του Τμήματος και οι συμμετέχοντες ερευνητές παρουσιάζουν τις εργασίες τους. Κάθε ομάδα εργασίας πραγματοποιεί σε ημερήσια βάση δύο συνεδρίες. Στις συνεδρίες αυτές οι συμμετέχοντες παρουσιάζουν τις εργασίες τους στην ομάδα και ακολουθεί εκτενής συζήτηση. Οι υποψήφιοι διδάκτορες και οι μεταπτυχιακοί φοιτητές, πέρα από την εργασία που θα παρουσιάσουν θα έχουν την ευκαιρία, στο περιθώριο των εργασιών του συνεδρίου, να συζητήσουν με τους συμμετέχοντες θέματα που σχετίζονται με την ερευνητική τους δραστηριότητα. Επίσης, πραγματοποιούνται ειδικές συνεδρίες σε ολομέλεια, με επιλεγμένους ομιλητές, οι οποίοι εισηγούνται θέματα σχετικά με τους παρακάτω θεματικούς άξονες.

Θεματικές Ομάδες Εργασίας

1. Κοινωνική Θεωρία
Συντονισμός: Άγγελος Μουζακίτης και Βασίλης Ρωμανός

Η συγκεκριμένη ομάδα απευθύνεται σε όλους όσοι εστιάζουν την έρευνά τους σε ζητήματα της κλασικής και σύγχρονης κοινωνικής θεωρίας και μεταθεωρίας των κοινωνικών επιστημών. Πέραν των επιστημολογικών και ιδεολογικών διενέξεων που μαζί με τις πολιτικές και ευρύτερες κοινωνικές συνθήκες της εποχής συνδιαμόρφωσαν την πορεία των κοινωνικών επιστημών κατά τον 19ο αιώνα, έμφαση θα δοθεί και σε ρεύματα της κοινωνικής σκέψης που διαμορφώθηκαν τον 20ο αιώνα, όπως ο δομισμός και ο μεταδομισμός, η φαινομενολογία, η ερμηνευτική, η γλωσσική στροφή στην αναλυτική και ηπειρωτική παράδοση, η ψυχανάλυση, η κριτική θεωρία, η συστημική θεωρία, κ.α. Ευπρόσδεκτες είναι εισηγήσεις που εστιάζουν στην ανάλυση των πολιτικών, ηθικών και πολιτισμικών προταγμάτων της νεωτερικότητας ή ακόμη και των ποικίλων μορφών τις οποίες έχουν προσλάβει οι νεωτερικές κοινωνίες. Παράλληλα με τη δημιουργία ενός κατάλληλου περιβάλλοντος για την προώθηση του διεπιστημονικού διαλόγου γύρω από τις προαναφερόμενες προβληματικές, πρωταρχικό μέλημα αυτής της ομάδας εργασίας παραμένει η υποστήριξη του θεωρητικού και επιστημολογικού αναστοχασμού των διδακτορικών διατριβών που βρίσκονται εν εξελίξει, δηλαδή η ενίσχυση της κριτικής συνειδητοποίησης και αποσαφήνισης των θεωρητικών, μεθοδολογικών και επιστημολογικών προϋποθέσεων και συνεπειών των ερευνητικών τους εγχειρημάτων.

2. Ποσοτικοί, ποιοτικοί και μεικτοί σχεδιασμοί στην κοινωνική και εκπαιδευτική έρευνα
Συντονισμός: Γιώργος Τσιώλης, Στεφανία Καλογεράκη, Βασιλεία Χατζηνικήτα, Γιάννης Κάλλας

Σε συνεργασία με τη Θ.Ε. ΕΚΠ 51 «Εκπαιδευτική έρευνα στην πράξη» του μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Επιστήμες της Αγωγής» (Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο) και την Ερευνητική Υποδομή για τα Κοινωνικά Δεδομένα SoDaNet.

Στην κοινωνική και εκπαιδευτική εμπειρική έρευνα έχει επικρατήσει να αναφερόμαστε σε δύο διακριτές προσεγγίσεις: την ποσοτική και την ποιοτική. Οι εν λόγω προσεγγίσεις θεμελιώνονται σε διαφορετικές οντολογικές, επιστημολογικές και θεωρητικές παραδοχές. Κατά συνέπεια, ακολουθούν διαφορετικούς μεθοδολογικούς σχεδιασμούς, αξιοποιούν διαφορετικές μεθόδους συλλογής / παραγωγής και ανάλυσης δεδομένων· υιοθετούν εναλλακτικά κριτήρια ελέγχου ποιότητας της ερευνητικής διαδικασίας. Ωστόσο, η ανάδειξη του «παραδείγματος» των μεικτών μεθόδων και οι εφαρμογές του συνέβαλε στη σχετικοποίηση μιας τέτοιας καθαρής διάκρισης και ανέδειξε τη σημασία συνδυαστικών προσεγγίσεων στη διερεύνηση συγκεκριμένων ερευνητικών ερωτημάτων. Προς την κατεύθυνση αυτή συνεισέφερε, επίσης, η διεύρυνση του φάσματος των «υλικών», που μπορούν να αξιοποιηθούν ως «ερευνητικά δεδομένα», η ανάπτυξη ερευνητικών τεχνολογιών, λογισμικών προγραμμάτων και ερευνητικών υποδομών, καθώς και η ανάπτυξη νέων υβριδικών μεθόδων. Η παρούσα Θεματική Ομάδα Εργασίας θα συζητήσει τις εξελίξεις που λαμβάνουν χώρα στο πεδίο της κοινωνικής και εκπαιδευτικής εμπειρικής έρευνας και θα δώσει βήμα σε υποψήφιους/ες διδάκτορες και νέους/ες ερευνητές/τριες για να παρουσιάσουν την εργασία τους. Ειδικότερα, θα συζητηθούν ζητήματα που αφορούν στην ιδιαιτερότητα των δεδομένων της εμπειρικής κοινωνικής και εκπαιδευτικής έρευνας, τη διαλεκτική σχέση της θεωρητικής παραγωγής και της ανάλυσης εμπειρικών δεδομένων, τα διλήμματα και τις προκλήσεις, που αντιμετωπίζει ο/η ερευνητής/τρια κατά τη συλλογή/παραγωγή και την ανάλυση κοινωνικών δεδομένων, τα ζητήματα συναρμογής μεθόδων στους μεικτούς ερευνητικούς σχεδιασμούς, τις δυνατότητες και τους περιορισμούς της δευτερογενούς ανάλυσης κοινωνικών δεδομένων, τις αρχές και τις διαδικασίες ελέγχου ποιότητας στην κοινωνική έρευνα καθώς και ζητήματα ηθικής και ερευνητικής δεοντολογίας.

3. Πολιτικές των κοινών: κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία και κοινότητες χειραφέτησης
Συντονισμός: Γιώργος Γριτζάς, Γιάννης Ζαϊμάκης, Κάρολος-Ιωσήφ Καβουλάκος και Γιώργος Νικολακάκης

Σε συνεργασία με το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών «Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία» του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου

Στις συνθήκες των ακραίων ανισοτήτων, των απορύθμισης της κοινωνικής ζωής και της κρίσης των σύγχρονων αντιπροσωπευτικών δημοκρατιών η συζήτηση για την κοινά και την υπεράσπιση τους καταλαμβάνει ένα διαρκώς αυξανόμενο χώρο στη δημόσια συζήτηση. Τα κοινά συνιστούν ένα πεδίο αναστοχαστικής σκέψης αλλά και ένα εργαστήρι πειραματισμών με εναλλακτικές μορφές κοινωνικών σχέσεων, τρόπων ζωής, συστημάτων διαχείρισης πόρων και κοινωνικής παραγωγής.

Στο πλαίσιο των πολιτικών των κοινών οργανώσεις της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας (ΚΑΛΟ) και χειραφετητικές κοινότητες επιχειρούν να αξιοποιήσουν κοινούς πόρους να επανιδιοποιηθούν τον κοινωνικό πλούτο και να συγκροτήσουν μια οικονομία των κοινών που λειτουργεί ως ένα εναλλακτικό παράδειγμα στην οικονομία της αγοράς ή στην κρατικά σχεδιασμένη οικονομία. Έννοιες όπως τα «κοινά», «αλληλέγγυα και συνεργατική οικονομία», «ηθική οικονομία», «κοινωνική οικονομία», «κοινωνική επιχειρηματικότητα» και κοινωνική κοινοτομία χαρακτηρίζονται από πολυσημία και οι σημασίες τους ποικίλουν ανάλογα με τα ιδεολογικά και πολιτικά τους πλαίσια μέσα στα οποία χρησιμοποιούνται. Στην ομάδα εργασίας θα επιχειρηθεί η θεωρητική επεξεργασία και η κριτική ανάλυση ζητημάτων που αφορούν τις θεωρίες των κοινών και της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας και το εννοιολογικό οπλοστάσιο που πλαισιώνει τη σχετική συζήτηση: αυτοδιαχείριση, αυτονομία, αυτάρκεια, συμμετοχικότητα, προεικόνιση, αποανάπτυξη. Επιπλέον, θα παρουσιαστούν όψεις των ανθρωπολογικών, θεσμικών και κοινωνιολογικών διαστάσεων της ΚΑΛΟ στην Ελλάδα προ και μετά την κρίσης και θα εξεταστούν ζητήματα που αφορούν την εμπειρική πραγματικότητα της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας μέσα από ιδιαίτερα παραδείγματα συλλογικοτήτων σε τοπικές κοινωνίες που θα αναδείξουν τις προκλήσεις, τα όρια και τις προοπτικές τους. Σε αυτήν την κατεύθυνση η ομάδα θα καλέσει δίκτυα εναλλακτικών συλλογικοτήτων που ασχολούνται με τα κοινά με απώτερο στόχο τη σταθερή δικτύωση και την επικοινωνία του πανεπιστημίου και των ερευνητικών κοινοτήτων της με την τοπική κοινωνία και τις συλλογικότητες της.

4. Κοινωνικά κινήματα, ηθική και κριτική της οικονομίας της αγοράς

Συντονισμός Νίκος Σερντεδάκις, Χριστίνα Καρακιουλάφη και Νίκος Ποταμιάνος

Οργανώνεται στα πλαίσια του ερευνητικού προγράμματος “Ηθική οικονομία. Ζητήματα ηθικής στον δημόσιο λόγο σχετικά με την αγορά και το κέρδος, Ελλάδα τέλος 19ου αιώνα – πρώτο μισό 20ού αιώνα”, που χρηματοδοτείται από το Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛΙΔΕΚ) και από τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας (ΓΓΕΤ), με αρ. σύμβασης έργου 1043.

Τα κοινωνικά κινήματα βασίζονται σε μια κριτική στάση προς πτυχές της κοινωνικής πραγματικότητας, η οποία ενέχει συνήθως και μια ισχυρή ηθική διάσταση, με την επίκληση και την επεξεργασία μιας ποικιλίας αξιών και στάσεων (π.χ. αξιοπρέπεια, τιμή, δικαιοσύνη κλπ) και με τον ηθικό στιγματισμό του αντίπαλου ως ανήθικου, άπληστου, ανέντιμου κλπ. Σε αυτή τη θεματική ομάδα εργασίας θέλουμε να εστιάσουμε σε κινήματα και κριτικές που αφορούν την οικονομία και την κοινωνία της αγοράς, από τις απαρχές της εγκαθίδρυσής της μέχρι σήμερα. Σε ποιο βαθμό και με ποιους τρόπους αυτή κατηγορείται ως “ανήθικη” από όσους κινητοποιούνται για οικονομικά και μη ζητήματα; Ποιες είναι οι αντιλήψεις για τον ορθό και δίκαιο τρόπο συμπεριφοράς των οικονομικών υποκειμένων που υποβόσκουν πίσω από τις διάφορες μορφές κοινωνικής διαμαρτυρίας;

Μία έννοια που μπορεί να αποτελέσει έδώ κεντρικό σημείο αναφοράς είναι η “ηθική οικονομία”: την εισήγαγε ο ιστορικός E. P. Thompson το 1971 για να αναφερθεί στις αντιλήψεις που τροφοδοτούσαν τις κινητοποιήσεις του “πλήθους” κατά τις “ταραχές για την τροφή” στην Αγγλία του 18ου αιώνα -αντιδιαστέλλοντάς τις με τη φιλελεύθερη “πολιτική οικονομία” του Άνταμ Σμιθ. Βασικά χαρακτηριστικά της έννοιας της ηθικής οικονομίας στην αρχική της εκδοχή υπήρξαν η αναφορά σε μια παράδοση κρατικών πολιτικών και εθιμικών ρυθμίσεων που αποσκοπούσαν στην εξασφάλιση του επισιτισμού και γενικότερα στη ρύθμιση της αγοράς, οι σχέσεις αμοιβαιότητας μεταξύ αρχόντων και αρχομένων, η λαϊκή κινητοποίηση. Η έννοια στα επόμενα χρόνια χρησιμοποιήθηκε σε πολύ διαφορετικά συμφραζόμενα (από τις συγκρούσεις στους χώρους εργασίας μέχρι την ανθρωπιστική βοήθεια, από τη δημιουργία του κράτους πρόνοιας μέχρι τις καταλήψεις στέγης), αποκτώντας μια μεγάλη ποικιλία διαφορετικών νοημάτων -με καθοριστική τη συμβολή της μελέτης του J. Scott για την “ηθική οικονομία του αγρότη” στη διάδοσή της στην κοινωνική ανθρωπολογία. Η ευελιξία αυτή της έννοιας της “ηθικής οικονομίας” την κατέστησε περίπου συνώνυμη με ένα απροσδιόριστο σύνολο αυθόρμητων, μη-λόγιων/επιστημονικών και οπωσδήποτε μη-καπιταλιστικών αντιλήψεων για τη δίκαιη λειτουργία της οικονομίας.

Η εν λόγω θεματική ενότητα αποσκοπεί στο να προωθήσει τη συζήτηση για τον ορισμό και την αποτελεσματική χρήση της έννοιας της ηθικής οικονομίας, καθώς και γενικότερα τη μελέτη του ηθικού στοιχείου στον λόγο κοινωνικών και πολιτικών υποκειμένων που αφορά την οικονομία και ιδίως την αγορά.

 

5. Το φύλο στην έρευνα. Μεθοδολογικά, εμπειρικά και αναλυτικά ζητήματα στην κοινωνική έρευνα και τις ανθρωπιστικές σπουδές.

Συντονισμός: Βάσω Πετούση, Ελένη Φουρναράκη, Αλεξάνδρα Ζαββού, Κατερίνα Κόπακα, Κατερίνα Δαλακούρα

Σε συνεργασία με το Εργαστήριο Το Φύλο στις Κοινωνικές Επιστήμες

Το αυξημένο ενδιαφέρον για την οπτική του φύλου είναι ορατό στην έρευνα νέων ερευνητριών και ερευνητών αλλά και μεταξύ φοιτητριών και φοιτητών. Παράλληλα, η ένταξη της διάστασης του φύλου στην έρευνα αποτελεί έναν από τους πυλώνες της χρηματοδοτούμενης έρευνας στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, τόσο η έρευνα όσο και αντίστοιχες ερευνητικές και άλλες πολιτικές επανακάμπτουν σε κυριολεκτικές χρήσεις του φύλου, στη συμπερίληψή του ως απλή περιγραφική μεταβλητή ή στην ταύτιση του φύλου με τις γυναίκες, συσκοτίζοντας έτσι τη συνθετότητα αλλά και την πολυπρισματικότητα της οπτικής του φύλου στις κοινωνικές επιστήμες. Ο στόχος της παρούσας θεματικής είναι ακριβώς να λειτουργήσει ως χώρος για τη συζήτηση αυτής της συνθετότητας και πολυπρισματικόττας.

Η παρούσα θεματική ομάδα, λοιπόν, σε συνεργασία με το Εργαστήριο Μελετών για το Κοινωνικό Φύλο, εστιάζει στις προκλήσεις, τις δυνατότητες και τη δυναμική της έρευνας για το φύλο και της ενσωμάτωσης της οπτικής του φύλου στη μεθοδολογία και την έρευνα με ιδιαίτερη έμφαση σε διεπιστημονικές προσεγγίσεις που εξετάζουν το φύλο ως αναλυτική κατηγορία σε αλληλεξάρτηση και αλληλεπίδραση με κατηγορίες όπως τάξη, φυλή, εθνικότητα, σώμα, χώρος κ.ά.
Ερευνήτριες και ερευνητές από διαφορετικές κοινωνικές επιστήμες που χρησιμοποιούν το φύλο ως κεντρική κατηγορία ανάλυσης για να καταδείξουν πώς οι έμφυλες σχέσεις δομούνται, αναπαράγονται και αλλάζουν στο πλαίσιο πολλαπλών σχέσεων δύναμης και εξουσίας, στο παρόν και στο ιστορικό παρελθόν, προσκαλούνται να συμμετέχουν. Ιδιαίτερα ενθαρρύνονται να συμμετέχουν ερευνήτριες και ερευνητές που μελετούν πεδία λιγότερο μελετημένα στα καθ’ ημάς από την οπτική του φύλου, όπως η οικονομία, η πολιτική, η μετανάστευση, ο αθλητισμός, η σεξουαλικότητα, η υγεία κ.ά., καθώς και ερευνήτριες και ερευνητές που προέρχονται από πειθαρχίες οι οποίες δεν σχετίζονται ‘παραδοσιακά’ με τη μελέτη του φύλου ως κοινωνικής και πολιτισμικής κατηγορίας, όπως για παράδειγμα η ιατρική, η επιστήμη των υπολογιστών κ.ά. Στη θεματική προσκαλούνται επίσης να παρουσιάσουν τις εργασίες τους όσες και όσοι ενσωματώνουν την οπτική του φύλου σε όλα τα στάδια της έρευνας: σχεδιασμό, διεξαγωγή, ανάλυση και εφαρμογή αποτελεσμάτων.

6. Τουρισμός, αναψυχή και ταξιδιωτικές εμπειρίες: Διεπιστημονικές κριτικές προσεγγίσεις

Συντονισμός: Δέσποινα Νάζου, Μιχάλης Νικολακάκης και Μανόλης Τζανάκης

Ο τουρισμός αποτελεί ένα από τους ταχύτερα επεκτεινόμενους οικονομικούς κλάδους στον κόσμο, με ευρύτερες κοινωνικές συνέπειες, καθώς βρίσκεται στο επίκεντρο μιας διαδικασίας κινητικότητας ανθρώπων και πολιτισμών για ψυχαγωγικούς και επιχειρηματικούς σκοπούς. Αποτελεί μια από τις κινητήριες δυνάμεις της παγκοσμιοποίησης καθώς πολλές τοπικές κοινωνίες, από τα μέσα του 20ου αιώνα και μετά, συνδέονται με υπερτοπικά οικονομικά και πολιτισμικά δίκτυα. Ο τουρισμός συνδέεται με την επέκταση της εμπορευματοποίησης σε πλείστα πεδία της κοινωνικής πραγματικότητας, συμβάλλοντας στην εξάπλωση νέων καταναλωτικών και πολιτισμικών έξεων καθώς και στην προβληματοποίηση «εμπεδωμένων» ταυτοτικών σχημάτων τόσο περί της τοπικότητας όσο όμως και περί του «κοσμοπολιτισμού». Επιπλέον, ο τουρισμός μεταβάλλει ριζικά και επανανοηματοδοτεί τις έμφυλες σχέσεις και ιδεολογίες, διαμορφώνει νέες εργασιακές και επιχειρηματικές κουλτούρες και εγκαθιδρύει άνισες σχέσεις δύναμης τόσο εντός των τοπικών κοινωνιών όσο και στις διαπολιτισμικές συναντήσεις των εκάστοτε «ντόπιων» με τους πολλούς και διαφορετικούς «άλλους».

Η μελέτη του τουριστικού φαινομένου υπό την οπτική της κοινωνιολογίας και της ανθρωπολογίας έχει ως αφετηρία τη δεκαετία του ‘70 και επικεντρώνεται σε ζητήματα όπως η ανάπτυξη και η κοινωνική αλλαγή, η σύνδεση παράδοσης και πολιτισμικής κληρονομιάς με την «αυθεντικότητα», την «εθνική» ταυτότητα και την εντοπιότητα, οι τουριστικές αναπαραστάσεις, ο τουριστικός λόγος και οι ιδεολογίες που επηρεάζουν τα κίνητρα και τις τουριστικές εμπειρίες των υποκειμένων. Τόσο η κοινωνιολογική όσο και η ανθρωπολογική έρευνα ανέδειξαν τον τουρισμό ως κοινωνική και πολιτισμική πρακτική που επαναθεματοποιεί την έννοια των διακοπών, της αναψυχής, της ταξιδιωτικής πρακτικής του τουρίστα, υποκείμενους σε ιστορικούς, γεωγραφικούς και κοινωνικούς προσδιορισμούς.

Η θεματική αυτή ομάδα εργασίας, υπό το πρίσμα του διεπιστημονικού διαλόγου και του κριτικού αναστοχασμού, έχει ως στόχο (α) να αναδείξει τις σύγχρονες έρευνες που πραγματοποιούν ερευνητές και ερευνήτριες στην Ελλάδα και διεθνώς στο πλαίσιο της κοινωνιολογίας και της ανθρωπολογίας του τουρισμού, (β) να συζητήσει κοινωνιολογικές και ανθρωπολογικές μελέτες των προηγούμενων χρόνων που διαμόρφωσαν το «νεόκοπο» επιστημονικό πεδίο των Τουριστικών Σπουδών, και (γ) να φέρει κοντά ερευνητές/τριες από διαφορετικά γνωστικά πεδία ώστε, μέσα από την κριτική προσέγγιση του τουριστικού φαινομένου, να καταδειχτεί η δυναμική του τουρισμού ως πεδίου έρευνας και οι πιθανές μελλοντικές του κατευθύνσεις.

7. Κοινωνικές αναπαραστάσεις, εθνικισμός και ταυτότητες: Αφηγηματικές πρακτικές, νέα μέσα και τεχνολογία

Συντονισμός: Χριστίνα Κωνσταντινίδου, Αθηνά Σκουλαρίκη, Κατερίνα Μάρκου, Σπύρος Τζόκας

Το ζήτημα των κοινωνικών αναπαραστάσεων και της συγκρότησης των ταυτοτήτων απασχολεί την κοινωνική έρευνα τις τελευταίες δεκαετίες. Καθώς οι αναπαραστάσεις ορίζουν μια κοινή κατανόηση του κοινωνικού κόσμου στο εσωτερικό μιας κοινωνίας ή μιας κοινωνικής υπο-ομάδας, συμβάλλουν στη διαμόρφωση της αυτό-εικόνας και της εικόνας του άλλου, στη διαπραγμάτευση δηλαδή της ταυτότητας και της ετερότητας με βάση κοινά αποδεκτές αξίες, προσλήψεις και προκαταλήψεις. Ο λόγος (discourse) και οι ανταγωνιστικές αφηγήσεις (narratives) αποτελούν το πεδίο διαμεσολάβησης της κοινωνικής εμπειρίας, και συνεπώς καθορίζουν την παραγωγή, την αναπαραγωγή και το μετασχηματισμό των κοινωνικών ταυτοτήτων και διαιρέσεων. Στη διαδικασία αυτή, κρίσιμο ρόλο παίζει ο εθνικισμός – ως πλαίσιο αντίληψης της πραγματικοτητας, ως κυρίαρχος λόγος, αλλά και (στην ακραία εκδοχή του) ως πολιτική ιδεολογία. Υπό αυτή την οπτική, το ενδιαφέρον της θεματικής ομάδας θα επικεντρωθεί σε μελέτες που αφορούν στις συγκρούσεις γύρω από την έννοια της ταυτότητας, στον εθνικιστικό λόγο, στην άκρα δεξιά, στη μετανάστευση, στην ξενοφοβία κλπ. Θα επιχειρήσουμε να συζητήσουμε σχετικά θέματα μέσα από σύγχρονες επιστημολογικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις και τη μελέτη διαφορετικών πηγών: μαρτυρίες, συνεντεύξεις, αρχεία, έντυπο και ψηφιακό υλικό, ΜΜΕ, διαδίκτυο και μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Προθεσμία υποβολής αιτήσεων συμμετοχής και περιλήψεων ανακοινώσεων στις Θεματικές Ομάδες Εργασίας.

Οι ενδιαφερόμενες/οι διδάσκοντες-ερευνητές που επιθυμούν να συμμετέχουν καλούνται να ενημερώσουν την Οργανωτική Επιτροπή, έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2019, με e-mail στην ακόλουθη ηλεκτρονική διεύθυνση: socialmethods@social.soc.uoc.gr, αποστέλλοντας τίτλο και σύντομη περίληψη της εισήγησής τους (έως 200 λέξεις).

Επιλεγμένα κείμενα από τις θεματικές εργασίες μπορεί να δημοσιευτούν μελλοντικά σε εκδόσεις πρακτικών ή συλλογικών τόμων με τη φροντίδα των συντονιστών των ομάδων. Τα κείμενα δεν πρέπει να υπερβαίνουν τις 9.000 λέξεις και οι περιλήψεις τις 200 λέξεις, οφείλουν δε να περιλαμβάνουν διεύθυνση, τηλέφωνο, e-mail και ιδιότητα του/της ενδιαφερομένου/ης. Οι καταληκτικές ημερομηνίες για την παράδοση των υπό δημοσίευση κειμένων θα ανακοινωθούν μετά την ολοκλήρωση του συνεδρίου.

Μαΐ 092019
 

Το Εργαστήριο Κοινωνικής Ανάλυσης και Εφαρμοσμένης Κοινωνικής Έρευνας του Τμήματος Κοινωνιολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης οργανώνει  Θερινού Σχολείου στα Ανώγεια με θέμα: Βιωματική Εκπαίδευση, Κοινοτική Εργασία και Πολιτικές Κοινωνικής Ένταξης.

Η εκδήλωση γίνεται με τη συνεργασία των Μεταπτυχιακών Προγραμμάτων «Κοινωνική Εργασία» του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής και «Κοινωνιολογία»  του Πανεπιστημίου Κρήτης και της Θεραπευτικής Κοινότητας Αριάδνη του ΚΕΘΕΑ. Σκοπός είναι η ενίσχυση της βιωματικής εκπαίδευσης, η διάχυση της επιστημονικής γνώσης στην τοπική κοινωνία και η ανάπτυξη ενός γόνιμου διαλόγου ανάμεσα σε κοινότητες επιστημόνων, ερευνητών και φοιτητών σε ζητήματα που αφορούν τις πολιτικές κοινωνικής ένταξης μέσα από εναλλακτικά δίκτυα και κοινοτικές παρεμβάσεις στις τοπικές κοινωνίες.

Στο θερινό Σχολείο θα εξεταστούν και προβλήματα που ταλανίζουν τις τοπικές κοινωνίες όπως είναι η φτώχεια, η κοινωνική αποστέρηση, ο αλκοολισμός,  οι  εξαρτήσεις , η υγεία προσφύγων από εμπόλεμες περιοχές και θα εξεταστεί  ο ρόλος της κοινότητας στην διαμόρφωση εναλλακτικών πολιτικών παρέμβασης.

Οι εκδηλώσεις του Θερινού Σχολείου θα λάβουν χώρα στην Αίθουσα Μανώλη Κεφαλογιάννη στα Ανώγεια (17 και 18 Μαϊου 2019)  που ευγενικά έχει παραχωρηθεί από το Δήμο Ανωγείων και στην Ροτόντα του Πανεπιστημίου Κρήτης (Κυριακή 19 Μαΐου).

Φωτογραφίες από την εκδήλωση